Ciencias

Enerxías renovables, bioloxía, ciencias, política, historia, opinións…

Archive for the ‘medio rural’ tag

Seguimento dos lumes en Galicia (2011)

without comments

Neste mapa de Google Maps, pódese facer un seguimento los lumes existentes en Galicia neste 2011. A fonte de datos tentará ser sempre pública e contrastada, sendo fundamentalmente medios de comunicación, información oficial e datos do FIRMS Web Fire Mapper. Recordemos que o ano pasado, a Xunta non informaba dos lumes inferiores a 20 hectáreas, polo que este seguimento online feito por usuarios é clave para ter unha información completa sobre os lumes


View Incendios Forestais – Galicia 2011 in a larger map

Nesta ligazón a Xunta informa do risco de Incendio diario e no seguinte PDF sobre os medios dispoñibles para a extinción dos lumes

Written by ar

Xuño 30th, 2011 at 6:10 p.m.

Borrador da Nova Lei de Montes de Galicia

without comments

A Xunta acaba de dispoñer a disposición pública o borrador da Nova Lei de Montes de Galicia. Pódese descargar dende esta ligazón ou vendo o arquivo a continuación.

Borrador_Lei_de_Montes_de_Galicia

Written by ar

Xuño 17th, 2011 at 2:18 p.m.

A Xunta anuncia sen data a ampliación da Rede Natura (outra vez)

without comments

O director Xeral de Conservación da Natureza, Ricardo García-Borregón, anunciou onte que a Xunta vai a ampliar a superficie da Rede Natura nun 40%.

Segundo adiantou na comisión parlamentaria, antes de fin de ano vanse iniciar os trámites para a ampliación. Ricardo García-Borregón, anunciou que Galicia engadirá 22 novos Lugares de Interese Comunitario e ampliaranse un total de 26.

A Oposición recordoulle a que o prazo que lle dera a CE para a ampliación, remata neste mes de decembro. De non ampliar a superficie, pode enfrontarse a sancións da UE, ó ser unha das comunidades con menor superficie incorporada no conxunto do Estado á Rede Natura cun 11,6%.

Carmen Gallego do PSdG, instoulle ó alto cargo a que anunciase a data na que vai saír á exposición pública a ampliación, xa que o propio Director Xeral, anunciou en Xuño de 2010 que íase abrir o prazo de información.

Máis info

A Xunta anuncia sen data a ampliación da Rede Natura

A Xunta promete aumentar a Rede Natura un 40%

A Xunta volve adiar a mellora da Rede Natura con risco de sanción

Written by ar

Novembro 18th, 2010 at 11:45 p.m.

A Xunta segue coa súa política de escurantismo informativo en materia contra incendios

without comments

A Xunta de Galicia segue coa ocultación de datos, na súa política contra incendios. O último caso, foi o incendio que está a afectar a Laza, que comezou o domingo. Ese día, o incendio “non existía”, o luns oficialmente había 15 hectáreas calcinadas e onte de súpeto, xa había 900. Os medios desprazados sobre o terreo, falan de que son moitas máis hectáreas das que fala a Xunta. Todo un exemplo da nefasta política en materia antiincendios con recorte de fondos (8,7 millóns en 2010) e unha televisión pública que até hai unha semana non informaba os incendios menores de 80 Ha

O incendio que se orixinou sobre as 16 horas do Domingo pasado, na parroquia de Camba, en Laza (Ourense); segue activo debido a unha Xunta totalmente desbordada, nunha zona de alto valor ecolóxico, xa que se atopa moi próximo do Parque Natural do Invernadoiro, que forma parte da Rede Natura e declarado lugar de Interese Comunitario (LIC É1130002 – pdf), e do que a Xunta está obrigada a informar de toda incidencia e de actuar con maior medida que no resto de lugares. Nesta ocasión, o incendio afectou a parte do LIC.

Características

Formaciones herbosas de Nardus, brezales secos y pastos pioneros sobre superficie rocosa. Prados ibéricos silíceos de Festuca indigesta. Robledales de Quercus robur y pyrenaica. Pinares de Pinus sylvestris.

En el extremo oriental de la LIC encontramos las Gargantas del río Bibei, con fuertes pendientes, viñedos aterrazados, encinas y olivares que denotan un enclave de marcada influencia mediterránea.

Calidad

Zona de alto interés botánico que en la actualidad se recupera de los efectos de un incendio en 1985; presenta intrusiones de especies mediterráneas y amplias zonas de regeneración natural del bosque autóctono (Parque Natural do Invernadeiro).

Poblaciones estables de Lobo (Canis lupus).

No existe ningún núcleo habitado en la zona central de O Invernadeiro- Serra de Queixa (5000 Has).

Muy buena representación del hábitat 6230 (Formaciones herbosas con Nardus) conteniendo el 97% de lo existente en Galicia-atl, lo que representa el 90% de lo existente en la región atlántica.

También es destacable la presencia de prados ibéricos silíceos de Festuca indigesta (6160).

Vulnerabilidad

Zona de alto riesgo de incendios por quemas incontroladas. Alto riesgo de mortandad de fauna por uso de veneno.

MARM – PDF

Grazas á nova política en materia contra incendios posta en funcionamento o ano pasado, para a Xunta os incendios non son incendios, ata que levan 20 hectáreas calcinadas.

O Domingo, o incendio non existía e o luns, como “oficialmente” non excedía as 15 hectáreas tampouco se informou. Onte, a Consellería de Medio Rural, informou de que o incendio xa levaba 900 hectáreas, aínda que medios desprazados sobre o terreo, xa están a falar de que levan entre 1.500 e 2.000 hectáreas.

Os propios militares da Unidade Militar de Emerxencias, que tiveron que regresar a Galicia onte (despois de que a Xunta dixéselles que non os necesitaban debido aos poucos incendios que había), xa falaban de máis de 1.000 hectáreas, cando a Xunta aínda non sacara a nota na que informaba das 900 hectáreas oficiais.

Para escusarse, a Xunta afirma que a zona é de moi complicado acceso, así como dos fortes refachos de vento. Aínda que eses factores non provocan que oficialmente se pasen de 15 a 900 hectáreas.

Por su parte, distintos alcaldes de ayuntamientos limítrofes con Laza han asegurado a Europa Press que las llamas no han afectado a sus municipios. Así, tanto el regidor de Castrelo do Val, Vicente Gómez, como el de Cualedro, Luciano Rivero, y el de Vilariño de Conso, Ventura Sierra, han confirmado que el fuego se extendió hacia el Norte y, en concreto, hacia la vecina localidad de Chandrexa de Queixa.

En todo caso, Gómez ha resaltado que el fuego “lleva ardiendo varios días” y que el frente es “bastante amplio”. “Se trata de un incendio de grandes proporciones”, ha recalcado, para advertir a continuación a la Xunta de la importancia de dar “datos correctos”. “Engañándose uno mismo no se consigue nada más que provocar a los que plantan fuego”, ha puntualizado.

Europa Press

Para combater o incendio de Laza, o Estado Central, envío 120 militares, 24 vehículos, seis motobombas e catro camións, que sumaron aos 9 axentes forestais, 26 brigadas, sete motobombas, tres pas, 10 helicópteros e once avións que xa traballaban na extinción

Todo se suma ás denuncias de recorte de Fondos en materia de prevención e das pésimas condicións laborais do persoal para a extinción dos incendios da Xunta de Galicia.

Por su parte, el sindicato CCOO denunció este martes las “penosas” condiciones laborales del personal que trabaja en los operativos contra incendios y criticó el recorte de cerca de nueve millones de euros acometido por la Xunta en materia de prevención.

La responsable de salud laboral del sindicato, Ascensión Esteban, señala en un comunicado que existe una “falta de inversión” en medios técnicos y humanos y lamenta la falta de formación de los profesionales que día a día se enfrentan a un fuego “que no da cuartel”.

Esteban explica que los trabajadores que integran las brigadas contra incendios son contratados eventuales cuya formación es “ridícula” pues se limita a un curso de dos días que no contempla ninguna parte práctica. “Esta situación provoca no solo inseguridad sino también un alto riesgo de accidentes de consecuencias irremediables”, asegura la sindicalista.

El MUNDO

En días pasados, decatabámonos mediante informacións en El País, de que os axentes forestais reciben botas que non se poden achegar ao lume (1) ou que a Xunta repartiu agora as axudas para a limpeza de montes.(2)

(1)

La Xunta entregó este año por todo material de protección personal a los forestales fijos que trabajan en la extinción de incendios unas botas de goretex de la marca Robusta. En la etiqueta del calzado se advierte, junto a otras instrucciones de uso: “No las acerque a una fuente de calor porque se acartonaría la piel”. Los agentes no las usan en sus salidas para apagar los fuegos (son de uniforme, no de extinción) pese a que los delegados en el comité de seguridad de prevención de riesgos preguntaron a los representantes de la Xunta si el calzado era apto para acudir con él a los incendios “y contestaron que sí”, sostiene Carlos Hermida, delegado de prevención del comité de seguridad y salud de incendios de Galicia, que preside el conselleiro de Medio Rural, Samuel Juárez.

El PAÍS

(2)

La Consellería de Medio Rural empezó la pasada semana a notificar a las comunidades de montes en mano común las ayudas para la prevención de incendios forestales que fueron convocadas en abril y que, para mayor sorpresa de los solicitantes, excluyen toda subvención a la contratación de personal para las labores objeto de la convocatoria, fundamentalmente la limpieza del monte. En algún caso, la notificación de las ayudas otorgadas se produce cuando ya ha ardido el monte que se trataba de proteger.

EL País

Onde se atopa Feijóo?

Nesta ocasión, o Presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, aínda non acudiu a pé de incendio, tal como fixese en 2006 cando acudiu xunto con Mariano Rajoy e Rafael Louzán, a “extinguir os incendios”.

Fotografía de Josecarlos

Esta mañá, en lugar de acudir sobre o lugar para informarse ou facerse a foto, está no porto de Burela (Lugo) e ao longo de todos os incendios ocorridos en Galicia, non acudiu a ningún, a informarse sobre o terreo.

Contraste coa etapa do Bipartito

Durante o 2006 co Bipartito, a Consellería de Medio Rural, encargada da xestión da extinción dos incendios, facía público o número de focos activos, localización, os medios presentes, nivel de alerta, estradas e entidades de poboación afectadas. Para iso, informábase mediante SMS, vía telefónica e mediante internet na páxina de Medio Rural (agora xa non é accesible), con actualización cada media hora nos momentos máis fortes da crise (até 300 focos simultáneos), independentemente da súa extensión.

Todo iso, a pesar de que era unha publicidade moi negativa para o goberno, que en moitas ocasións estaba desbordado pola magnitude da catástrofe. De feito, a maioría de medios de comunicación podían ter directa co Conselleiro de Medio Rural, Alfredo Suárez Canal, podéndoo localizar á 1 da mañá para entrar en directo nos medios informativos, algo que foi aplaudido mesmo pola oposición.

Este mapa, é un mapa realizado por internautas, ante a ausencia de datos e manipulación informativa da Xunta de Galicia
Ver Incendios Forestais – Incendios Forestales – Galicia 2010 nun mapa máis grande

Máis información

La Xunta no informó del fuego en Laza, que ya arrasó 2.000 hectáreas

El fuego arrasa más de 1.000 hectáreas en Ourense

Los incendios se disparan en Ourense y desbordan a la Xunta

El PSdeG censura el recorte de la Xunta de 8,7 millones

Sierra de O Invernadoiro a análisis.

Desfeita incendiária atinge o Invernadoiro e ameaça a Serra do Courel

Oscurantismo informativo

Despliegue militar en Laza para controlar el incendio más devastador de Galicia

Os recortes da Xunta en materia de prevención de incendios poñen en perigo os montes

Escurantismo informativo

without comments

Nos últimos días estamos a ver como as condicións climatolóxicas adversas, están a facer que Galicia estea en risco extremo de alerta de incendios. Mentres tanto, a Xunta  adícase a ocultar os datos dos incendios menores de 20 Ha, sen ofrecer os balances do terreo queimado, limitándose a dicir que é un “verán complicado” e impedindo que a TVG informe os incendios menores de 80 Ha. Durante o 2006, a Xunta ofreceu datos pormenorizados de todos os focos, independentemente da extensión. Cal é o motivo polo que agora non se informe?

Durante o 2006 co Bipartito, a Consellería de Medio Rural, encargada da xestión da extinción dos incendios, facía público o número de focos activos, localización, os medios presentes, nivel de alerta, estradas e entidades de poboación afectadas. Para iso, informábase mediante SMS, vía telefónica e mediante internet na páxina de Medio Rural (agora xa non é accesible), con actualización cada media hora nos momentos máis fortes da crise (até 300 focos simultáneos), independentemente da súa extensión.

Situación dos focos de incendios entre os días 9 e 11 de Agosto de 2006. Cada pirámide verde, representaba un foco de lume. Capturas da páxina de 112 Galicia, entre o 9 e 11 de Agosto.

Todo iso, a pesar de que era unha publicidade moi negativa para o goberno, que en moitas ocasións estaba desbordado pola magnitude da catástrofe. De feito, a maioría de medios de comunicación podían ter directa co Conselleiro de Medio Rural, Alfredo Suárez Canal, podéndoo localizar á 1 da mañá para entrar en directo nos medios informativos, algo que foi aplaudido mesmo pola oposición.

E co engadido dos noxentos réditos políticos que fixeron mediante fotos como a do entón líder da oposición, Alberto Núñez Feijóo, fotografándose apagando un lume cunha mangueira e con Mariano Rajoy e o Presidente da Deputación de Pontevedra, Rafael Louzán, a “pé de incendio”, a pesar de que Louzán non repartiu os fondos para a limpeza de montes e a convocatoria de cuadrillas de extinción de incendios.

Fotografía de Josecarlos

Xa o ano pasado, a Xunta de Galicia anunciou que só ía ofrecer os datos dos incendios maiores a 20 hectáreas ou os que puñan en perigo a seguridade cidadá. Para xustificarlo, a Xunta, amparábase no secuestro da información sobre incendios para “evitar a alarma social”.

Este ano estase volvendo repetir a situación, pero co agravante de que as condicións climatolóxicas son moitísimo máis favorables ao risco de incendio polas altas temperaturas (+ de 30 graos centígrados), baixa humidade (menor ao 30%), a ausencia de choivas desde o 9 de Xullo e o vento do Norte.

O actual conselleiro de Medio Rural, Samuel Juárez, recoñeceu o 5 de Agosto, que o mes de Xullo fora “un mes complicado” en materia de incendios forestais, porque o tempo “estaba a ser complicado”, en especial por culpa do tempo do norte, que dificultaba as tarefas de extinción. A pesar de recoñecer que estaba a ser complicado, o Conselleiro, negouse a ofrecer os datos das hectáreas queimadas, simplemente quedándose en que “todos os incendios son moitos”.

A semana pasada durante o incendio que afectou á localidade de Fornelos de Montes (Pontevedra) e na que faleceron dous brigadistas, por culpa segundo os primeiros indicios dun cambio de vento, a Xunta non informou o incendio, ata que non quedou outra que informar porque faleceran os dous brigadistas.

Un caso paradoxal foi o de Marín no que unha columna de fume era perfectamente visible desde Vigo (20 quilómetros de distancia) e no que a Xunta se negou a informar, ata que excedeu as 20 hectáreas. Todo contrasta, coa información ofrecida polo MARM, que informou os incendios aos que desprazou medios propios, en moitos casos, menores ás 20 hectáreas dos que se nega informar a Xunta.

A todo iso sumar, que a TVG, a televisión pública, desde o sábado pasado, só informa daqueles incendios superiores a 80 hectáreas, cando durante o bipartito informábase mediante mapas dos focos de incendio e con conexións en directo.

Para botar máis leña ó lume, onte decatabámonos mediante informacións en El País, de que os axentes forestais reciben botas que non se poden achegar ao lume (1) ou que a Xunta repartiu agora as axudas para a limpeza de montes.(2)

(1)

La Xunta entregó este año por todo material de protección personal a los forestales fijos que trabajan en la extinción de incendios unas botas de goretex de la marca Robusta. En la etiqueta del calzado se advierte, junto a otras instrucciones de uso: “No las acerque a una fuente de calor porque se acartonaría la piel”. Los agentes no las usan en sus salidas para apagar los fuegos (son de uniforme, no de extinción) pese a que los delegados en el comité de seguridad de prevención de riesgos preguntaron a los representantes de la Xunta si el calzado era apto para acudir con él a los incendios “y contestaron que sí”, sostiene Carlos Hermida, delegado de prevención del comité de seguridad y salud de incendios de Galicia, que preside el conselleiro de Medio Rural, Samuel Juárez.

El PAÍS

(2)

La Consellería de Medio Rural empezó la pasada semana a notificar a las comunidades de montes en mano común las ayudas para la prevención de incendios forestales que fueron convocadas en abril y que, para mayor sorpresa de los solicitantes, excluyen toda subvención a la contratación de personal para las labores objeto de la convocatoria, fundamentalmente la limpieza del monte. En algún caso, la notificación de las ayudas otorgadas se produce cuando ya ha ardido el monte que se trataba de proteger.

EL País

E tan complicado informar puntualmente dos incendios como se fixo durante o 2006?

O mapa que vos mostramos a continuación, é un mapa amateur, produto da recompilación dos datos oficiais como do non oficiais que achegan os medios de comunicación e usuarios de internet (Galicia arde e a Xunta ocúltao!!!), e que a Xunta se nega a dar.

Ver Incendios Forestais – Incendios Forestales – Galicia 2010 nun mapa máis grande

Máis información

Ver Galicia arder

– 2006 – Rajoy reclama indemnizaciones para los afectados por incendios

El Circo Feijóo

Feijoo ya no posa sacando la manguera para apagar el fuego en Galicia

Un verán máis, a Xunta oculta os lumes forestais

Mueren dos bomberos en un incendio forestal desatado en Pontevedra

Los agentes forestales reciben botas que no se pueden acercar al fuego

La Xunta “privatiza la coordinación antiincendios con un concurso a dedo”

La Xunta reparte ahora las ayudas a vecinos para limpiar el monte

2009 — Medio Rural limita la información sobre los incendios para “evitar alarma social”

Unha oportunidade para a biomasa?

without comments

Sendo España uno dos grandes produtores de madeira de Europa e o segundo país con máis hectáreas de bosques, dispón dun recurso enerxético pouco explotado como é a biomasa. Ben xestionada, pode ser unha alternativa relativamente boa para a xeración de enerxía, fixar poboación rural, limpar os montes, co que evitamos incendios. Poderíamos darlle unha oportunidade?

Países nórdicos como Suecia e Finlandia, con grandes superficies forestais e un sector madeireiro e papeleiro con gran importancia na súa economía, desde hai anos expoñen con éxito a alternativa da biomasa, a alternativa da valorización duns residuos que quedan despois do proceso de curta dos bosques ou coa plantación de variedades locais de Panicum virgatum, unha planta herbácea con bo crecemento en terreos marxinais e con gran valor enerxético.

Ademais desde hai tempo, tamén veñen plantando especies de Salgueiros, árbores de relativo rápido crecemento, boa valoración enerxética e cunha vantaxe fronte a outras especies, como a fitorremediación de chans contaminados e de augas residuais.

Para iso, empregan unhas 16.000 hectáreas de salgueiros en plantacións baixas de curta rotación (3-5 anos), compostas de clons e híbridos de Salix viminalis, S. dasyclados e S. schwerinii, sendo plantados moitos deles, en zonas degradadas ou mesmo como axuda aos sistemas de depuración de augas residuais. (Ver Salgueiros para enerxía e fitorremediación en Suecia )

En Suecia, a produción de enerxía con biomasa, supuxo os 115 terawatts/hora no 2009, o que representa o 32% da enerxía consumida, grazas a plantas para a produción eléctrica, calefacción e auga quente sanitaria, grazas a centrais de biomasa centralizadas e con redes de tubaxes que achegan un sistema de calefacción a parte dos fogares suecos.

E é unha alternativa tremendamente beneficiosa porque evitamos o consumo de gasoil ou gas nas caldeiras de calefacción, co que a emisión de CO2 e de partículas contaminantes vese moi reducida, a pesar de que a combustión da biomasa emita CO2, pero son emisións neutras.

A situación de España

A utilización da biomasa en España ten pouca importancia a nivel eléctrico, xa que a maioría prodúcese para a xeración de enerxía térmica, aínda que o certo é que a potencia se ha ir dobrando desde os 90.

Con todo é igual que un gran de area no deserto, xa que no ano 2009, a biomasa supuxo 2.547 GWh de enerxía ou o 0,94 % do total das Enerxías renovables aínda que esta hai que pillala con pinzas, xa que a maioría de plantas de biomasa empréganse para xerar calor que logo é fornecido con redes de calefacción centralizada, como se pretende para para a Cidade do Medio Ambiente en Soto de Garray (Soria) (1 e 2)

Até agora, a gran maioría de plantas, eran plantas a pequena escala e nas que estaban metidas as entidades públicas mediante consorcios públicos e xeralmente aproveitábase todo tipo de residuos enerxéticos desde residuos forestais, monte de matogueira ou mesmo residuos animais, co que valorización se reduce ademais das emisións doutros GEI e pequenas partículas.

Con todo nos últimos 5 anos, estamos a comezar a dar os primeiros pasos en serio co tema da xeración eléctrica coa biomasa, coa construción de dúas plantas significativas como é a de Iberdrola en Corduente (a pioneira de só material forestal) e a de Xátiva, que é a maior planta de biomasa de España coa capacidade para producir 13 millóns de quilowatts ao ano de enerxía eléctrica e evitar a emisión de 4.000 toneladas de CO2 equivalente en compensación doutras enerxías máis contaminantes.

A Central de Iberdrola en Corduente (Guadalaxara) é a primeira en empregar exclusivamente restos forestais (unhas 26.000 toneladas), que son obtidas da limpeza e poda dos montes xa ben nas tarefas de limpeza para evitar residuos e evitando incendios nunhas 800 hectáreas de terreo, así como de cultivos enerxéticos con árbores de crecemento rápido como os Salgueiros ao modelo sueco ou con Robinia pseudoacacia (unha especie que está a comezar a dar algúns problemas de invasión da que falaremos logo).

É capaz de producir uns 14.063 millóns de KWh de enerxía ao ano, con capacidade suficiente para o abastecemento duns 14.000 habitantes. Por un parte estamos a limpar os bosques próximos e dando emprego máis de 250 empregos entre directos e indirectos, que á súa vez logra fixar poboación nunha das zonas máis deshabitadas de España.

Outro exemplo témolo coa planta de Biomasa de Allariz (Ourense) que é un referente a nivel nacional e Europeo, que lle valeron ao concello de Allariz, diferentes premios ambientais da UE.

Industria

Un caso paradoxal, foi o da industria papeleira e da transformación da madeira en España, que tanto coas emisións como cos procesos para o branqueado de papel, foron durante anos grandes focos de contaminación e que até hai pouco, apenas aproveitaran os residuos xerados pola madeira para o seu propio abastecemento.

Un exemplo de que parece que algo está a cambiar, é o caso de ENCE na súa planta de Huelva, que pretende ser a maior planta de Biomasa de España, cunha potencia de 50 MW e segundo “datos” de ENCE, na actualidade xa producen máis enerxía da que consome, aínda que son datos que convén pillalos con pinzas. O problema é que ENCE segue sendo unha das empresas máis contaminantes de España e unha das maiores deforestadoras de España coa introdución do Eucalipto, unha especie invasora, da que falaremos máis tarde.

Por outra banda, levamos uns anos con boas investigacións para a creación de pequenas plantas de biomasa en centros culturais, edificios, etc… grazas ao emprego de residuos agrícolas da viticultura ou mesmo os residuos do Oliveiral

Biomasa, o Petróleo de Andalucía

Vantaxes

Se a Biomasa xestiónase ben, pode ser unha “magnífica” fonte enerxética e relativamente ecolóxica.

1 – Considéraselle como unha fonte enerxética con emisións neutras; xa que previamente fixáronse na planta para o seu crecemento.

Aínda que emiten CO2 (emisións neutras), lograríase evitar a emisión doutros gases contaminantes que se desprenderían da combustión de petróleo, gas ou carbón nos sistemas de calefacción. Cuns 3 quilos de biomasa iguálase a un litro de gasolina, co que é unha fonte (máis) contaminante que deixamos de empregar. (segue en Problemas punto 3)

2 – Capacidade de fixar poboación en zonas rurais, carentes de emprego e cun despoboamento alarmante, xa que é unha das enerxías que máis empregos xeran por MW instalado (8,9 empregos fronte aos 0,3 da Eólica).

Por outra banda, logramos evitar a propagación de incendios, xa que aqueles bosques limpos sen matogueira, xeralmente son nos que menos avanza o lume.

3 – Coas cinzas producidas pódense empregar como fertilizante natural, aínda que as plantas requiren filtros especiais para emitar a emisión de determinadas partículas.

4 – Poderíanse chegar a crear pequenas plantas a nivel local de concellos, para que cada concello puidese limpar os seus montes e empregar esa biomasa para quentar estancias municipais co que ademais de lograr uns empregos a nivel local, reduciríase o consumo doutros combustibles en edificios públicos. Mesmo en función do tipo de concello, poderíase lograr redes de canalización a para calefacción en vivendas.

Problemas

Con todo, como dixemos, para que a biomasa como enerxía fose “ecolóxica” e potencialmente renovable, necesitaríase unha correcta xestión, ademais doutros factores.

1 – Necesitaríase unha correcta xestión dos bosques evitando a introdución de especies invasoras.

Diferentes especies de Pinus , pero especialmente Eucalyptus globulus, que se introduciu procedente de Australia de onde é natural (e nunca debeu de saír), foron as causantes dunha perda de biodiversidade brutal en zonas de Galicia, Andalucía e parte da cornixa cantábrica, sendo zonas nas que creceu con rapidez a plantación de monocultivos, primeiro para unha industria naval puxante no inicio de Século XX e logo para a fabricación de pasta de papel.

Un dos responsables deste desastre ecolóxico, foi ENCE (Empresa Nacional de Celulosas de España) anteriormente pública e logo privatizada, que se dedica á transformación de madeiras, sendo o primeiro propietario de bosques maderables de Eucalyptus en Europa e segundo produtor mundial de pasta de celulosa desta árbore, da que antes falabamos co caso da planta de Biomasa en HUELVA.

ENCE asentouse nos anos 50 na Ría de Pontevedra e para iso fomentou mediante diferentes plans do ICONA, a plantación de Eucalyptus globulus, unha especie invasora que acaba coa auga da contorna, capaz de rebrotar despois de devastadores incendios e que produce sustancias tóxicas para impedir o crecemento doutras árbores.

Introduciuse por ser unha boa materia prima, xa tiña un bo rendemento cun crecemento moi rápido, o que entre os pequenos agricultores de entón e até ben entrados no 2000, coa conivencia das autoridades locais, nacionais e europeas, fomentásese o monocultivo da invasora mediante axudas públicas.

Por tanto sería necesario unha boa xestión, algo que parece que se está facendo en Corduente con diferentes especies de Salix (biorremediadoras, de rápido crecemento e non invasoras) aínda que non o están facendo do todo ben, coa Robinia pseudoacacia, unha especie que está a dar algúns problemas nalgunhas zonas do centro peninsular e coa que corren o problema de convertela nunha invasora se se dan determinadas condicións.

Quizais o modelo de explotación máis adecuado é de especies de crecemento rápido non invasoras ou centralo exclusivamente na limpeza de bosques e residuos das curtas, pero con este último modelo a rendibilidade económica veríase reducida.

2 – Require un traslado da materia prima até a planta, co que necesitamos de maquinaria tanto para a recolección, esmagado como para o transporte até a propia planta. Certo é, que en función do tipo de material que empreguemos, en función da súa capacidade de fixación, as emisións poderían ser neutras.

Esta problemática do transporte, é o que fai que as empresas non entren de cheo no campo da biomasa, xa que a diferenza doutras enerxías, a biomasa non ten a materia prima in situ como ocorre co sol e o vento ou mesmo co biogás.

3 – Algunhas organizacións ecoloxistas como BirdLife, Transport & Environment e European Environmental Bureau (en España é mediante Ecoloxistas en Acción como membro das dúas últimas organizacións) quen recentemente deron a coñecer un informe afirmando que a biomasa non serve para combater ao cambio climático, chegando a comprala cos biocarburantes e cuestionando a eficacia da redución do CO2.

La novedad más notoria del informe, y en concreto del estudio Carbon debt of woody biomass, es que hasta ahora la biomasa no había sufrido un cuestionamiento tan frontal de los grupos ecologistas, aunque reconocen que no todo es malo y los resultados difieren según el tipo de materia prima. “El proceso es beneficioso desde el principio, aunque no tiene emisiones nulas, -recogen en Ecologistas en Acción- si se trata de residuos forestales, o en el caso de conversión de tierras de cultivo a bosques, pero en bosques explotados intensivamente estos beneficios pueden tardar entre dos y tres siglos en producirse, lo que será demasiado tarde para luchar contra el cambio climático”. La ONG concluye que “este elemento temporal es ignorado en la normativa energética europea, que prevé una reducción de emisiones para 2020 basándose en esta fuente de energía”.

Energías renovables

Aínda que teñen parte de razón nas súas formulacións, o certo é que en España a madeira non se importa, xa que se se fixese, serían totalmente inviables os proxectos de plantas de biomasa. Ademais que en España coa produción local totalmente desaproveitada, mesmo se podería chegar a ter materia para exportar, xa que España ten a segunda superficie forestal de Europa.

En canto ás críticas de que sexan con bosques explotados, se se empregan con curtas controladas cada bastante tempo e de forma rotacional, poderíase chegar a un sistema relativamente sustentable e mesmo en determinados casos, bastaría cos restos de podas e os labores de limpeza.

Mesmo aínda que os informes destas organizacións fosen correctos, poderiamos chegar a mellorar a eficiencia coa posta de placas solares sobre os secadoiros da biomasa nos exteriores das plantas, de forma que poderiamos compensar en parte as emisións no caso de non fosen neutras.

O problema para o correcto funcionamento da biomasa como unha enerxía relativamente ecolóxica, é que as administracións apenas miran polo correcto funcionamento de que non se fomenten invasoras (até agora nunca o realizaron) ou se corte só aquelas zonas que se deben de cortar.

Máis información

Biomasa-Enersilva

El peligro que viene de fuera

Los grupos ecologistas incluyen a la biomasa en su ataque a los biocarburantes

Central de biomasa de Corduente

Secadero solar para biomasa en Lubia, Soria

Ence -Huelva

La empresa ENCE proyecta la mayor planta de biomasa de España

Una ‘ciudad sostenible’ a las orillas del Duero

IBERDROLA RENOVABLES INAUGURA LA PRIMERA CENTRAL DE BIOMASA FORESTAL DE ESPAÑA EN CORDUENTE (GUADALAJARA)

La energía renovable generó el 30 % de la electricidad en 2009

La producción de energía con biomasa forestal mejorará la gestión de los bosques

Estrategia forestal de la Unión Europea

España es el segundo país de la Unión Europea con más hectáreas de bosques

Suecia se calienta con biomasa

La biomasa produce más electricidad que el petróleo en Suecia

– El césped Panicum virgatum combina la bioenergía y la conservación

– APROVECHAMIENTO ENERGÉTICO DE RESIDUOS FORESTALES EN LA PLANTA DE ALLARIZ – PDF

Unha malísima nova para o agro galego e as axudas da Xunta para acada-la

without comments

A noticia de que Pascual puña á venda a planta de Outeiro de Rei (Lugo) supuxo unha mala nova. As explotacións lácteas galegas puxeron esperanzas en que algún grupo comprase a planta ou se puidese crear un gran grupo lácteo galego. A “estraña e opaca” compra da planta, por Nova Rumasa, supón un mazazo para a agricultura galega. Unha planta que capta 380.000 litros diarios de 332 explotacións, ve como unha das peores pagadoras de leite en orixe (Nova Rumasa-Clesa) é a nova dona.

A venda de Pascual

En maio de 2009, o grupo Pascual anunciaba un expediente de regulación de emprego, para a súa planta de Outeiro de Rei (Lugo), unha das xoias da coroa xa que recollía diariamente preto de 380.000 litros de 332 explotacións lácteas pero con capacidade para procesar até 250 millóns de litros anuais (agora estaban nuns 150 millóns anuais). Entre as súas razóns, aducían que Pascual prefería centrar o seu negocio lácteo na planta de Aranda de Duero, debido á acción das marcas brancas coa entrada a eito de leite en po.

Durante todo este tempo, Pascual “obrigou” aos gandeiros a modernizar as instalacións mellorando a produción para aumentala, para recoller daquela o leite e moitos se tiveron que endebedar até as cellas para poder afrontar todas esas modernizacións.

Pascual era unha das que mellor pagaba aos gandeiros polo leite.

En Galicia, de acuerdo con los datos de UU. AA., Clas, Pascual y Danone son las que «están practicamente no acordo, porque pagan a 0,31 euros o litro». «Pascual é onde máis contratos hai», aseguran las mismas fuentes. Puleva y Feiraco pagan el litro a 0,27 y 0,28 céntimos. Según Unións estarían cerca de cumplir el pacto.

La Voz de Galicia

Con todo, no último ano, comezou cos preparativos para deixar a recollida en Galicia.

Fíxoo primeiro prescindindo de parte da produción da cooperativas Terra Chaira e Melisanto (2 das maiores cooperativas en cantidade de leite de toda Galicia). A principios do ano pasado comunicou a esas mesmas cooperativas que lles deixaría de comprar o leite. Esa decisión supuxo unha protesta de Gandeiros Unidos diante da planta de Outeiro de Rei a principios do mes de marzo. Ao mesmo tempo que realizaba estas manobras alardeaba que asinara máis de cen contratos homologados en Galicia.

Nos meses seguintes toda a Comarca dá Terra Chá e boa de Galicia mobilizouse pedindo axuda ás institucións para evitar que deixasen tiradas a miles de persoas entre traballadores afectados polo ERE como as explotacións que vendían diariamente a Pascual, especialmente neses meses, nos que o campo galego sufría unhas condicións moi duras coa entrada masiva e sen control de leite en po francesa por parte das marcas Brancas, realizando dumping.

As negociacións políticas

Nos meses seguintes, o novo goberno da Xunta de Alberto Núñez Feijóo e Samuel Juárez como Conselleiro de Medio Rural, atopáronse cun problema de cantidades catastróficas a nivel de emprego e a nivel de economía, xa que a planta era un dos centros produtivos de Galicia a nivel lácteo. O sector lácteo galego no seu conxunto, xera máis de 80.000 empregos, sendo un dos principais sectores produtivos da comunidade e a razón pola que o rural non morreu (de momento.

Nun principio a súa capacidade de reacción foi nula, aínda que desde o inicio comezaron cun xogo a dúas bandas, tentando negociarlle a Pascual, unha venda para o mellor ofertante.

O intento do gran grupo lácteo e Ruiz Mateos

Nun primeiro momento, preto de 20 cooperativas lácteas galegas, entre as que se atopaba Feiraco, tentaron comprar a planta de Outeiro de Rei. Era un pastel moi apetecible.

Unha das maiores transformadoras á súa disposición (preto de 380.000 litros diarios), con boa maquinaria e en funcionamento, co que lles axudaría para entrar de cheo no negocio lácteo nacional, unha reivindicación que desde hai anos era pedida por todas as organizacións agrarias.

Pedíronlles preto de 150 millóns de euros e aínda que lograron reunir parte do diñeiro e lograron o acordo da Xunta para axudarlles á compra e poder facer o gran grupo lácteo galego.

A última hora, Pascual abortou a operación de venda a Feiraco despois de reunirse co Conselleiro de Medio Rural, Samuel Juárez. ¿Por que?

En menos de 48 horas, e despois de ter pactadas as axudas a Feiraco para a compra da planta, a Xunta decidiu que era mellor opción unha proposta que tiña menos condicións de viabilidade (unha das cooperativas compradoras está en quebra técnica) e que están xestionadas por membros do PP en concellos de Galicia, acusados de presunta fraude.

Segundo puido saber este diario, o pasado mércores ás 17:30 horas Leche Pascual tiña a intención de plasmar nun preacordo que era a oferta liderada por Feiraco –que aglutinaba outras 23 cooperativas lácteas galegas– a que mellor se adaptaba ás súas esixencias, e non a que finalmente resultou gañadora, a recentemente creada Alimentos Lácteos S.A. Unha sociedade, esta última, que aínda non existe como tal xa que non foi inscrita no Rexistro Mercantil. “Pero entón Pascual, o mércores, desaparece dos teléfonos”. Segundo fontes da negociación, a empresa castelán faise ilocalizable durante 24 horas.

Xornal

Cuatro de las cinco cooperativas que han llegado a un acuerdo para hacerse con la planta de Leche Pascual en Outeiro de Rei forman parte de un grupo de hasta 18 sociedades presuntamente implicadas en una red fraudulenta de comercialización de leche para evitar el pago de la supertasa generada por sus excedentes de producción. Así lo considera una querella presentada por la Fiscalía Anticorrupción en la Audiencia Nacional, que las califica como “cooperadores subsidiarios” de un fraude que el fiscal considera de cerca de 96 millones de euros.

El País

O grupo das empresas afíns a ex cargos electos do PP, xuntáronse para unir unha nova empresa, Alimentos Lácteos S.A., empresa satélite de Nova Rumasa (Ruiz Mateos). Unha das cooperativas que formarán parte de Alimentos Láctos S.A., será A Arzuá, que se atopa en quebra técnica, pero que logrou financiamento privado de Nova Rumasa.

Ademais, o encargado da dirección da nova empresa, será Roberto Casas Abeijón, ex traballador de Rumasa e que se vai a facer cargo da planta de Pascual, pretendendo procesar preto de 500.000 litros diarios.

O Futuro da planta e dos traballadores

O problema, é que Ruiz Mateos e Nova Rumasa, xa teñen intereses en Galicia coa planta de Clesa en Vilagarcía de Arousa, unha empresa que anteriormente pertencía ao grupo italiano Parmalat e que desde a compra por parte de Nova Rumasa, é coñecida en Galicia por ser unha das que peor paga ás explotacións gandeiras e por realizar dumping.

En Unións Agrarias (UU.AA.), su secretario xeral, Roberto García, destacó el reto lanzado por el ministerio a las industrias, y puso de relieve que «haberá actuacións» desde este departamento, que supondrán que la distribución condicionará a las industrias, que deberán justificar que la leche ha sido adquirida mediante contrato. García advirtió de que en Galicia algunas han boicoteado desde el principio el pacto. Cada mes que se dilata el contrato les va en la cartera, constata. El dirigente de Unións Agrarias, armado de facturas, reiteró que Lactalis paga 24,3 céntimos por litro, Río, 22, Celta, 21,9, y Reny Picot y Clesa, menos de 22. Por tanto, no descartó otro tipo de medidas de presión.

La Voz de Galicia

Ademais a nova marca, pretende irromper en Galicia e en España, mediante o nome de “Deleite” co que queren un produto “que xere a máxima rendibilidade”.

O problema, é que Alimentos Lácteos, agora integrada por nove cooperativas, producirá 150.000 litros diarios de ‘Deleite’, e o resto, até os 500.000, serán para marcas brancas e unha liña de envasado para Pascual (unha cantidade mínima), co que a produción de marcas brancas significará unha diminución da calidade do leite producido e especialmente unha redución do prezo do leite en orixe.

Lembremos que Alimentos Lácteos quedará cunha parte moi importante da produción láctea de Galicia, que é a comunidade que xera máis leite de toda España.

Por Comunidades Autónomas, ajustadas por materia grasa y acumulado en lo que va de campaña, destaca Galicia, con 1,27 millones de toneladas de leche; seguida de Castilla y León, con 465.190 toneladas; Cataluña, con 338.689; Asturias, con 315.037; Andalucía, con 252.033; Cantabria, con 248.269; Castilla-La Mancha, con 114.658; País Vasco, con 109.305; y Navarra, con 104.120 toneladas.

Ciencias y Cosas

Desta forma, con preto de 500.000 litros diarios e preto de 2.000 explotacións, dependendo directamente de Alimentos Lácteos, fai que Alimentos Lácteos quedará coa tixola polo mango, polo que poderá mangonear o mercado lácteo ao seu libre antollo e cun goberno autónomico disposto ás súas peticións (despedimentos, inexistencia de contrato homologado…)

Máis información

El cierre de Pascual afecta a 332 ganaderos que producen 140 millones de litros al año

El fundador cerró el paso a sus herederos para que no entraran en el mercado de las marcas blancas

La crisis láctea pone en riesgo otros 5.000 empleos en firmas auxiliares

LECHE PASCUAL PIDE 150 MILLONES DE EUROS POR LA PLANTA DE LUGO

Alberte Momán – Medio Rural negocia para La Obra?

La mayoría de las cooperativas lácteas respalda el proyecto de Feiraco, al que no se adhiere La Arzuana

Ruiz Mateos quiere comprar la planta de Pascual en Lugo

Pascual abortou o acordo con Feiraco tras reunirse con Juárez en Madrid

La Arzuana levou a factoría de Pascual malia “atoparse en quebra técnica”

-Nueva Rumasa postúlase como socio en Pascual con La Arzuana – PDF

Ruiz Mateos quiere comprar la planta de Pascual en Lugo

La fábrica de Pascual en Outeiro de Rei reiniciará su actividad a mediados de marzo

Los trabajadores de la planta de Pascual en Outeiro de Rei (Lugo) dependerán de Alimentos Lácteos desde abril

Alimentos Lácteos presenta unha marca de orixe galega

¿Cómo puede llegar leche de Francia más barata?

Ultimátum a la industria láctea para que haga contratos con los ganaderos

UU. AA. advierte de que cinco firmas pagan la leche muy por debajo del precio de referencia

Fragas do Eume: o último espazo natural galego en perigo

without comments

As Fragas do Eume, son como a Galia da Natureza, un ecosistema único perdido da man de Deus e das institucións públicas, porque mantén unha das únicas Fragas naturais existentes en Galicia e no sur de Europa, motivo polas que están declaradas como Lugar de Importancia Comunitaria (LIC). Coa aprobación do permiso da Xunta para a minería en plenas Fragas, definitivamente podemos dicir que lles deron a súa estocada de morte.

A Consellaría de Medio Ambiente concedeu a Declaración de Impacto Ambiental (DIA) ao proxecto presentado por Picobello Andalucita para a explotación deste mineral que se emprega fundamentalmente na industria metalúrxica nunha zona próxima ás Fragas do Eume, na parroquia de Goente, no Concello das Pontes.

Hai catro anos, este mesmo estudo (con algunhas modificacións) fora desbotado polo goberno bipartito ao entender que tiña unhas graves consecuencias sobre o parque natural. Agora, a Xunta considera que a iniciativa é “ambientalmente viábel”, polo que a empresa só agarda polo permiso de Industria para comezar o proceso de compra de terreos ou expropiacións.

Vieiros

Fragas do Eume - Caaveiro Puente

Ponte de Caaveiro vía MGM Photos

As Fragas do Eume

As Fragas do Eume, son un ecosistema único en Galicia, xa que manteñen as únicas Fragas naturais de toda a comunidade e parte da Península Ibérica. Unha Fraga, é un bosque maioritario de especies caducifolias, nas que non interveu a acción do home, xa que é un bosque creado pola natureza, a diferenza do termo bosque, xa que foron creados por acción do home.

Hábitats de interés comunitario (incluidos en el Anexo I de la Directiva 92/43/CEE):

  • Brezales húmedos atlánticos de zonas templadas de Erica ciliaris y Erica tetralix.
  • Brezales secos europeos.
  • Brezales oromediterráneos endémicos con toxo.
  • Turberas altas activas.
  • ”Mires” de transición.
  • Pendientes rocosas silíceas con vegetación casmofítica.
  • Bosques aluviales de Alnus glutinosa y Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae).
  • Robledales galaico-portuguesas con Quercus robur y Quercus pyrenaica.
  • Bosques de Castanea sativa.

Este LIC es principalmente conocido por la extensión y, en gran parte, buen estado de conservación y representatividad de sus bosques autóctonos o fragas. Estas masas forestales, que se encuentran aquí muy cerca del área de contacto entre los sectores biogeográficos Galaico-Asturiano y Galaico-Portugués, constituyen la mejor representación superviviente en Europa de los bosques atlánticos termófilos.

De la misma manera, casi la mitad de la brioflora gallega está presente en la zona (más de 220 especies: 136 de musgos y 85 de hepáticas), incluyendo 52 especies nuevas para Galicia, algunas de ellas raras en España, como los musgos (Andreaea crassinervia, Cyclodyction laetevirens, Cryphaea lamyana, Isothecium holtii o Rhynchostegium alopecuroides o la hepática (Metzgeria temperata)). La flora liquénica es igualmente excepcional, habiendo sido catalogadas 243 especies, de los cuales 24 son raras o desconocidas en el resto de España y 3 son nuevas para Europa. El catálogo de hongos, aunque provisional, es asimismo muy extenso, con 163 especies, muchos de ellos raros en Galicia.

La fauna de invertebrados es extremadamente diversa y original. Entre los moluscos acuáticos, destaca la madreperla de río (Margaritifera margaritifera) que mantiene una población residual en la zona, mientras que entre los moluscos terrestres sobresalen dos especies recogidas en el Anexo II de la Directiva Hábitats, el caracol (Elona quimperiana) y la babosa (Geomalacus maculosus). Entre los insectos, cabe destacar la presencia de un gran número de especies protegidas, endémicas o de distribución marginal, como el ciervo volante (Lucanus cervus), el odonato (Coenagrion mercuriale), los ropalóceros (Euphydryas aurinia y Apatura iris) o el heterócero (Endromis versicolora).

Entre los peces, de los que están inventariadas 8 táxones, destaca la presencia de dos especies consideradas vulnerables, el endemismo noroccidental ibérico (Chondrostoma duriense) y el reo (Salmo trutta trutta).

La herpetofauna, integrada por 13 especies de anfibios y 10 de reptiles, es uno de los valores faunísticos principales del LIC. De hecho, las Fragas do Eume han sido recientemente incluidas en el inventario de áreas importantes para la herpetofauna española (Dirección General de Conservación de la Naturaleza, 2004) e incluyen hasta 10 táxones con distinto grado de endemicidad. Importantísima población de la salamandra rabilarga (Chioglossa lusitanica), endémica del noroeste ibérico. También se encuentran el tritón ibérico (Lissotriton boscai) y la rana patilarga (Rana iberica), ambos también endémicos de la Península, que coinciden con elementos eurosiberianos como la rana bermeja (Rana temporaria). Entre los reptiles, además del lagarto verdinegro (Lacerta schreiberi), endémico pero abundante, es especialmente destacable el núcleo a baja altitud de la lagartija serrana (Iberolacerta monticola).

Consellería de Medio Ambiente

Outros danos ambientais

Por desgraza, as afeccións en materia ambiental non son cousas de agora, debido á omisión de responsabilidades das institucións implicadas.

– Cunhas hidroeléctrica augas arriba, que aínda mantén seco 3,4 quilómetros do Río Eume (viva as “enerxías limpas”) e que en determinadas épocas provoca o cambio de cor do río ao seu paso polas Fragas.

– A afección hai un tempo de Reganosa ao introducir unha canalización de Gas Natural polo medio do Parque (La Voz de Galicia)

O curioso de todo, é que a lexislación tanto comunitaria e estatal, prohiben actividades económicas do tipo da minería nestes lugares debido ao seu altísimo dano ecolóxico, e máis, si é unha mina ao descuberto.

Esperemos que a UE lles meta man tanto á Xunta, com ao MARM por omisión de responsabilidades, como fixeron coas minas ao descuberto de Laciana. Naquel caso, por ser hábitat de urogallo e oso pardo, ademais de saltarse a lexislación de Impacto Ambiental.

O máximo tribunal europeo xulgará a España pola autorización de ceos abertos en León

Written by ar

Abril 3rd, 2010 at 10:27 p.m.

Lugo: a provincia con maior perda de poboacións

without comments

Preto do 25% da desaparición dos núcleos poboacionais de toda España ocorren en en Lugo, pero as razóns da desaparición dos núcleos poboacionais de Lugo, son extendibles a toda Galicia e nun futuro non moi afastado (renovación xeracional) a outras provincias de España (especialmente as que carecen dunha saída ao mar e/ou sen grandes cidades como as dúas Castelas ou Extremadura).

Para explicalo, debemos de ter en consideración que Lugo é unha das provincias máis envellecidas de España =mortalidade e cunha menor natalidade, o que provoca que a súa renovación xeracional, sexa mínima, polo que en moitos pobos onde había 10-15 persoas, agora quede 1 ou ningunha persoa pola mortalidade e a falta de renovación xeracional porque emigrou a outras cidades de Galicia (Lugo, Vigo) ou grandes núcleos como Monforte de Lemos ou Vilalba cunha relativa posibilidade de servizos sociais, emprego, etc…


Monforte de Lemos

Monforte de Lemos (Lugo)

En moitos casos, a poboación dedicouse á agricultura ata que aos poucos han ir xubilándose e que neses pobos, máis nada que quedaron os pais, xa que os fillos na maioría dos casos acabaron por emigrar a outros lugares en busca de mellores oportunidades.

Ademais Lugo, como a maioría de Galicia conta cunha dispersión poboacional inmensa. Preto da metade dos topónimos do Estado atópase en Galicia, a máis diso unhas comunicacións deficitarias (especialmente en pártea sur da provincia), o que fai que aos poucos as persoas váianse achegando a lugares máis poboados.

E por outra banda, Lugo, do mesmo xeito que Galicia, ten o problema que as extensións de terreo son minifundios (orografía e condicións históricas que se incrementaron co Franquismo) duns cuantos metros cadrados (a diferenza que na meseta ou Andalucía) o que fai que a agricultura e a gandaría sexan tarefas complicadas pola falta de campos nos que traballar, ademais dos baixos prezos dos produtos do campo.

Un dato ilustra la dispersión del despoblamiento , de la totalidad de núcleos de población recogidos en el nomenclátor de España casi la mitad corresponde a Galicia.

Dos hechos parecen explicar esta dispersión que se puede remontar a la Edad Media, la existencia de un medio geográfico con posibilidades de explotación equivalentes en casi toda la región y la tendencia a la división de la propiedad y la explotación agrícola a lo largo de la historia.

Curiosamente, el cambio de una economía agraria a otra más industrial ha consolidado la dispersión. Este fenómeno parece explicarse por la dispersión de la prestación de servicios, sobre todo públicos aunque también privados. Un centro de salud, o un supermercado instalado en un pueblo relativamente pequeño se encuentra con una población dispersa que demanda sus servicios.

Así el umbral mínimo de población necesario se alcanza rápidamente, y consolida la dispersión. Esto, y la segunda residencia, explica que muchas de las construcciones de los núcleos pequeños sean muy modernas..

Geógrafo

E nos casos que hai eses terreos, atópanse en estado de abandono debido ao envellecemento, polo que o despoboamento aumenta, xerándose un círculo vicioso.

Hai uns anos, realizouse un estudo no quedaba claro que ao redor de 2020, sobre o 80% da poboación (agora está no 70%) concentraríase no Eixo Atlántico (Vigo – Santiago – A Coruña),que é o 42% da extensión de Galicia, quedando comarcas totalmente deshabitadas.

E para redondear a situación, a industria en Logo é inexistente salvo contadas excepcións como Alcoa en San Cibrao, o porto de Burela, o comercio de Lugo capital ou a pouca industria do curtido que aínda sobrevive en Monforte de Lemos.

Como vemos é industria asentada en grandes núcleos de poboación (Lugo e Monforte de Lemos) e/ou na costa (San Cibrao e Burela), salvo contadas excepcións como a industria do Cemento en Oural.

Written by ar

Febreiro 13th, 2010 at 5:55 p.m.

O día no que Galicia sentiu celos de Australia

without comments

No ano 2002, o litoral galego recibía toneladas de chapapote producido pola inoperancia do Goberno Autonómico e Estatal polo afundimento do Prestige. Para atraer aos turistas e mostrarlles que Galicia era algo máis que chapapote, o goberno autonómico da época, ideou unha campaña turística denominada “Galicia Viva”.

Até aquí nada estaría fóra do normal, salvo porque nesa campaña, Galicia sentiu celos de Australia.

O anuncio de Galicia “Viva” de 2003 feito para mitigar o efecto nefasto do Prestige incluía no apartado de grandes lonas para fachadas de Madrid e Barcelona, así como en anuncios a toda páxina e en cor en xornais de tirada nacional, unha paisaxe boscoso fotografado ese mesmo ano.

O problema é que se trataba dun eucaliptal (Eucalyptus globulus), que é o monocultivo dunha planta invasora introducida durante o Franquismo co apoio das celulosas e que afecta gravemente aos ecosistemas galegos.

A principios de agosto, en lo más crudo de los incendios en Galicia, un vecino llamaba a una radio para denunciar lo que a su entender era una de las claves de la catástrofe: «Han sembrado los montes de árboles de dinero rápido y lumbre fácil». ¿Qué quería decir con esto?

Pues lo que muchos critican en Galicia y en el resto del España: que gran parte del territorio no está tapizado de bosques auténticos, sino de apretadas plantaciones de especies comerciales con poca biodiversidad y propensas a los fuegos. Más del 70% de la superficie forestal gallega está poblada por el eucalipto azul australiano (‘Eucaliptus globulus’) y pinos como el de Monterrey (‘Pinus radiata’), originario de California y usado en todo el mundo por su rápido crecimiento.

Galicia fue pionera en el siglo XIX en la entrada del eucalipto en España. Pero aquellas primeras siembras fueron casi una anécdota. El gran proceso de ‘australinización’ gallega se aceleró a partir de los años 40 y 50, cuando el Gobierno de Franco buscó nuevos rendimientos para un medio rural que se despoblaba. A las plantaciones en Extremadura, Huelva, Asturias y Galicia siguió la creación de fábricas de celulosa, pues la pasta de papel es el mejor destino para el eucalipto. La papelera de Ence se inauguró en Pontevedra en 1957 y hoy es el primer productor europeo y el segundo mundial de celulosa de eucalipto.

El Mundo

A resposta contra a cagada, non se fixo esperar, con decenas de chamadas e artigos en periódcios para protestar por mostrar esta paisaxe “tan natural” dunha especie invasora e que está a acabar coa paisaxe tradicional de Galicia de Carballos (Quercus robur) e Castiñeiros (Castanea sativa).

«Galicia viva»: canguros vivos

EN LAS ÚLTIMAS semanas, diferentes medios de comunicación dan cabida en sus páginas a una campaña de publicidad institucional que trata de promocionar el turismo rural en Galicia bajo el lema «Galicia viva, sensaciones vivas». Una de las fotografías más difundidas llama especialmente la atención por que muestra una casa -presumiblemente de turismo rural- en el medio de un mar de color verde. Si uno se detiene unos segundos sobre la fotografía ve con estupor que se trata de una plantación de eucaliptos. Desde luego, la campaña produce sensaciones , pero de espanto.

Vamos a ver, ¿alguien se puede imaginar una campaña de promoción de nuestra tierra mostrando una granja de avestruces o de nuestra gastronomía mostrando un plato de canguro? No. Pues eso es ni más menos lo que nos muestra esa foto, un cultivo de una especie australiana utilizada para fines industriales. Evidentemente se puede argumentar que la foto muestra la realidad, pero yo no he visto campañas que traten de promocionar el turismo mostrando los barrios más abandonados de nuestras ciudades ni, dicho sea de paso, los efectos del chapapote en nuestras costas por impresionantes que pudieran ser las imagenes. La pregunta es evidente: ¿por qué esa foto? ¿por qué no muestras de nuestros bosques autóctonos, de la fraga del Eume, de los Ancares, del Courel, en donde por cierto también hay alojamientos de turismo rural?

La respuesta es clara. Bajo esta anécdota, aparentemente sin importancia, hay una cuestión de fondo que sin darse cuenta nos muestran los responsables de la campaña, que es la nula consideración que para ciertos sectores del país tiene nuestro patrimonio biológico. Eso sí lo refleja la fotografía; es una cuestión de cultura y de sensibilidad, y lamentablemente esto no es tan común. Vivimos en una latitud que posibilita que nuestros bosques estén dominados por robles, abedules, etcétera, árboles de hoja caduca que conforman un paisaje con mil caras a lo largo del año. Las formas, los colores, los paisajes cambian; disfrutamos con las estaciones y exigimos que esa sea la seña de identidad de nuestra tierra y no un paisaje estático del que sólo el fotógrafo podría decir en que estación del año se hizo la foto. ¿Tan difícil es entenderlo?

Termino ya. En los últimos días me han llamado varios compañeros sorprendidos por la citada fotografía, que al parecer es motivo de comentarios jocosos en distintos centros de investigación de nuestro país; también me consta que sirve de ejemplo negativo en algunas aulas universitarias. Me he comprometido, y cumplo con estas líneas, a solicitar públicamente que la foto se complete con la presencia de un hermoso canguro vivo que sin duda atraerá más el turimo. Así esa estampa gallega quedaría completa.

Javier Guitián, Coordinador del Departamento de Botánica de la USC

Ateliê Geográfico
El Mundo