Ciencias

Enerxías renovables, bioloxía, ciencias, política, historia, opinións…

Archive for the ‘bioloxía’ tag

Certificado o potencial antioxidante das verzas

without comments

Segundo os últimos resultados do proxecto da Misión Biolóxica de Galicia, dependente do CSIC, as verzas teñen un maior poder antioxidante fronte ao doutras Brásicas como o repolo, a coliflor, o brócoli, o asa de cántaro ou o nabicol de forma que o seu consumo habitual pode ser beneficioso para o organismo ao neutralizar os radicais libres relacionados con diferentes patoloxías cardiovasculares, inmunológicas, etc…

Na investigación, realizada ao longo de 2010 pola MBG, avaliouse e comparou o potencial antioxidante de varios cultivos hortícolas de brásicas como a verza (Brassica oleracea var. acephala), brócoli (Brassica oleracea var. italica Plenck ), repolo (Brassica oleracea var. capitata L.), coliflor (Brassica oleracea var. botrytis L.), asa de cántaro (Brassica oleracea L. var. costata DC. ) e o nabicol (Brassica napus L. var. pabularia (DC.) Rchb.).

Das cinco variedades de B. oleracea e da variedade de B. napus analizadas, a verza foi o cultivo que demostrou tiña un maior potencial antioxidante, seguido do brócoli, asa de cántaro, nabicol, repolo e coliflor.

Na mesma investigación, observouse que o potencial oxidante é maior cando a planta é nova (sobre os 2 primeiros meses do transplante) e que partes que habitualmente non se adoitan consumir como as follas que circundan as cabezas do repolo, teñen un elevado contido antioxidante.

Segundo Alicerce Soengas, unha das responsables do proxecto, se se coce en auga, como é habitual o seu consumo, deberíase de inxerir o líquido no que quedan estas propiedades antioxidantes, xa que o habitual é tirar este líquido.

Este tipo de estudos sobre a capacidade do potencial antioxidante xa se foron comprobando en diferentes ocasións, sabendo que conteñen un alto contido en Vitamina C, glutaminas e diferentes compostos fenólicos. (Recomendada lectura da tese de Carla Sara Ferreira de Sousa da Universidade de Porto, sobre o Perfil Metabólico e o Potencial Antioxidante de Brassica Olearacea var. Costata en PDF)

Nesta ocasión o que se realizou, é unha comparación entre diferentes tipos de plantas do xénero Brassica L., co fin de comprobar cal contén unha maior cantidade e calidade de compostos antioxidantes.

O consumo destas plantas, está amplamente estendido no Noroeste Peninsular, en especial en Galicia, Asturias e parte de León, formando parte da coñecida como Dieta Atlántica.

A importancia destes cultivos en Galicia, é tal que se ten constancia do cultivo destas variedades desde fai máis de 5.000 anos e nos últimos anos, estanse estudando en maior detalle polas súas supostas propiedades contra o cancro, a súa relación na capacidade inmunóloxica do individuo e polo seu valor nutritivo.

Segundo datos do MAPA do ano 2002, en Galicia, as coles (nome xenérico das variedades de B. oleracea) son a hortaliza por antonomasia, cunha superficie de 3.534 ha e cunha produción de 90.480 toneladas. (Valor agronómico dos cultivos de Brassica oleracea en Galicia PDF)

De momento estes datos, son parte das conclusións que deron a coñecer aos medios de comunicación, antes de preparar o artigo científico para publicar o artigo nas diferentes revistas especializadas.

Máis

Comunicado MBG – Las berzas tienen un elevado potencial antioxidante para el organismo

– Gómez Campo, C. Género Brassica – Flora Ibérica – PDF

Los poderes de la berza

La berza, fuente de juventud

La berza es un alimento muy rico en antioxidantes

– Valor agronómico de los cultivos de Brassica oleracea en Galicia – PDF

– Cartea, M.E.; Vilar M.;Francisco, M.; Lema , M. Velasco, P. Cultivo de Variedades tradicionales de Brásicas en la Agricultura Ecológica. Misión Biológica de Galicia (CSIC – Pontevedra)

Written by ar

Xullo 19th, 2011 at 9:28 p.m.

O cambio climático e o seu efecto sobre o bacallau

without comments

Unha das múltiples consecuencias do cambio climático, é que está modificando os patróns migratorios de moitas especies animais así como modificacións na distribución de especies animais e vexetais; como lle ocorre a determinadas algas, que teñen que buscar condicións máis apropiadas para o seu desenvolvemento. Algo parecido, é o que se está vendo que lle ocorre ao Bacallau do Mar do Norte (Gadus morhua L.) que debe de migrar máis cara ao norte para poder buscar zooplancto do que alimentarse.

Torsk

Gadus morhua L.Fotografía en Flickr de Joachim S. Müller

A temperatura é un dos factores principais implicados na distribución dos diferentes organismos no océano, afectando ao crecemento dos produtores primarios ou dos peixes, xa que moitos deles requiren a existencia duns rangos de temperatura determinados para o seu desenvolvemento.

Desde fai anos, coñécese que o cambio de temperatura, provocan cambios na distribución das especies e polo seu efecto sobre a acidificación da auga, tal e como lle ocorre ao coral ou a súa implicación no aumento de huracáns.

Neste caso, o aumento de temperatura da auga, provocou a migración dunha especie do zooplancto, como Calanus finmarchicus Gunnerus; do Mar do Norte ao Océano Ártico en busca de augas máis frías.

C. finmarchicus, servía de alimento principal para as larvas do bacallau do Mar do Norte, polo que se viu afectado, ao migrar C. finmarchicus. A chegada doutras especies diferentes de zooplancto, non axudaron ao desenvolvemento normal das poboacións de bacallau, xa que as novas especies eran menos abundantes e eran menos aptas para as fases das larvas do bacallau (UE, 2007) polo que o crecemento sería menor.

Noutros casos, foi o propio bacallau o que migrou para atopar o  alimento.

O bacallau necesita temperaturas frías na auga e cando a temperatura do océano aumentaba; entre 1 e 3ºC, os bancos de bacallau, migraban entre 48 e 403 quilómetros máis ao norte, en procura de temperaturas frías (Perry et al., 2005). Noutros casos, chegouse a unha migración do zooplancto de ata 1200 km (750 millas) ou o que é o mesmo duns 30 km por ano cara ao norte.

Ademais, segundo os diferentes estudos, obsérvase que o aumento da temperatura, provocaría que os lugares de desova, trasladásense máis cara a zonas máis cara ao norte (das costas do Labrador cara ao Océano Ártico) e as migracións de primavera prodúzanse máis pronto (Drinkwater, 2005).

Segundo este mesmo autor no Golfo de Maine, unha subida de 1 grao na auga, provocaría unha diminución do rendemento das poboacións de bacallau de ata 21% e no caso de 2 graos centígrados, de ata o 42%, cunha previsión de que as pesqueiras puidésense reducir á metade en 2050 en Estados Unidos (Cheung et al., 2008).

Desta forma, poboacións das zonas máis cara ao ártico, aumentarían con temperaturas máis cálidas, mentres que as das zonas máis cara ao ecuador, diminuirían co aumento de temperatura.

Algo parecido ocorre coa subespecie de Bacallau, Gadus morhua callaris L. (Bacallau do Báltico), onde con invernos suaves e unha menor chegada de auga do Mar de Mar de Skagerrak e o aumento de auga doce procedente dos ríos da rexión, provócase unha desalinización progresiva.

A auga salgada, máis pesada que a doce, descende na columna de auga e os ovos de bacallau que necesitan dunha salinidade determinada para o seu desenvolvemento para poder permanecer en suspensión, provocaríalles que terían que descender na columna de auga, onde hai unha menor cantidade de osíxeno, polo que a súa supervivencia vese posta en perigo, coa consecuente diminución de poboacións de Bacallau (Brander, 2007).

Para rematar, unha investigación recente do Instituto Español de Oceanografía (IEO), concluíu que se o arrequecemento do mar do Norte prosegue ao ritmo proxectado polo Panel Intergobernamental do Cambio Climático, a supervivencia das larvas desta especie reducirase de xeito considerable, o que dificultará a recuperación do stock e xa que logo da supervivencia dunha pesqueira cunha importancia vital para a rexión.

Segundo o estudado polo IEO, existe unha relación entre o tamaño do grupo de reprodutores de bacallau e a súa descendencia que estaría influída pola temperatura da auga e a dispoñibilidade de comida para as larvas, algo que concorda co que publicado anteriormente

Este vídeo de 2009 da Deutsche welle, toca o tema da problemática existente en Noruega cos cambios no bacallau (en inglés).

Norway: Climate Change Drives off Norwegian Cod | European Journal

Máis información

– Brander K.M. (2007) Global fish production and climate change. PNAS December 11, 2007 vol. 104 no. 50 19709-19714

– Drinkwater K.F. (2005) The response of Atlantic cod (Gadus morhua) to future climate change. ICES Journal of Marine Science, 62: 1327e1337 (2005) – doi:10.1016/j.icesjms.2005.05.015

– Olsen EM, Ottersen G, Llope M, Chan K-S, Beaugrand G, & Stenseth NC (2010) Spawning stock and recruitment in North Sea cod shaped by food and climate. Proceedings of the Royal Society B, doi:10.1098/rspb.2010.1465

– Perry et al. (2005). Climate Change and Distribution Shifts in Marine Fishes. Science, VOL 308: 1912-1915

– Pesca y acuicultura en Europa. Cambio climático: ¿qué impacto tiene en la pesca?. Comisión Europea, Dirección General de Pesca y Asuntos Marítimos. N°35 agosto 2007

Gadus morhua

Calanus finmarchicus

Acidificación océano

El cambio climático amenaza las poblaciones de bacalao del mar del Norte

¿Por qué ocurre el blanqueamiento de los corales?

Huracanes, terremotos y cambio climático

North Sea cod ‘doomed by climate change’

Climate Change And Fisheries: US Atlantic Cod Population To Drop By Half By 2050

Cod, climate, and Nature’s new Climate Change journal

A invasión do mexillón cebra

with one comment

Unha das consecuencias do transporte marítimo é o das invasións biolóxicas de determinados individuos en ecosistemas novos, sen inimigos que lles poidan combater. Algo disto ocorre co mexillón cebra (Dreissena polymorpha Pallas), un molusco típico do Mar Caspio, Aral e Negro pero que invadiu dunha forma moi forte o Río Ebro. Mediante esta animación do Grupo Divulgare da UVIGO, podemos ver como é a invasión do mexillón cebra grazas a que se fixa nos cascos dos buques.

Invasiones Biológicas. Mejillón cebra. (Dreissena polymorpha) from divulgare on Vimeo.

Na actualidade o problema do Mexillón Cebra en España, afecta practicamente a todo o Ebro dunha forma máis ou menos estable (tamén a parte da conca do Río Júcar), aínda que especialmente á final da desembocadura do Río Ebro.

Desde logo os encoros augas arriba tampouco axudan, xa que son un “ecosistema” propicio para a súa expansión ao apenas ter posibles depredadores nunhas augas mortas como as dun encoro así como a existencia de embarcacións de recreo que poden ir de encoro en encoro.

Aínda que o mexillón cebra, morre ante a acción da auga salgada, en realidade si poden sobrevivir en auga salgada durante un período de tres semanas, xa que o mexillón pode pechar as valvas e funcionar como unha forma de resistencia.

Este vídeo, foi creado polo Grupo Divulgar da Unviersidade de Vigo, que se presenta en HD 720p e que foi creado para a súa utilización libre como material docente. Máis información sobre o proxecto Divulgare.

Written by ar

Febreiro 7th, 2011 at 8:55 p.m.

A choiva das Rías Baixas fai máis produtiva á Ría de Vigo

without comments

Ría de Vigo - 31/10/2010 - HDR

Nestes días, coñeceuse a publicación do estudo definitivo por parte do CSIC mediante o proxecto IMAN, no que tras recoller durante 2 anos mostras de choiva da Ría de Vigo, chegaron á conclusión de que tras os días de choiva, a Ría de Vigo é máis produtiva. Cal é o motivo?

Todo se debe á química das choivas porque nas Rías Baixas, conteñen unhas cantidades mellores de nutrientes orgánicos e inorgánicos que aumentan a produtividade do fitoplancto e por tanto do resto de organismos da cadea trófica, neste caso o marisco da ría de Vigo.

A choiva nas Rías Baixas ten un mellor contido de compostos de nitróxeno; en especial, débese a un maior contido en ácidos húmicos, necesarios para favorecer a actividade do fitoplancto, xa que o nitróxeno é un nutriente esencial para o crecemento do fitoplancto.

Desta forma, o material depositado sobre o mar por choiva cargada de partículas en suspensión, ten un impacto positivo sobre a produtividade da ría ao promover a actividade de tanto a base como a cúspide da cadea, fitoplancto e bacterioplancton; produtores primarios e descompoñedores da materia orgánica.

Ao longo das 650 mostras de choiva dos dous últimos anos e a análise da produtividade en tres zonas de mostraxe, afastadas entre si e totalmente diferentes (Illas Cíes, Bouzas e Redondela) observaron diferenzas, como que a choiva que cae sobre as Cíes contén máis proteínas que as doutros puntos urbanos ou rurais, pero próximos ao centro urbano.

Un dos problemas que ven é que se a contaminación atmosférica aumentase por encima do normal, a produtividade xa non sería a mesma, porque en lugar de ser beneficiosos as achegas da choiva, a carga sería excesiva, polo que se convertería en contaminante ao reducir a produtividade das rías.

A diferenza principal con respecto á auga que chega dos ríos en tempadas de riadas ou con depuradoras ineficientes, é que esta chegada masiva de auga doce dos ríos, prexudica ás rías, xa que rompe a dinámica das rías tanto de nutrientes como de correntes, modificando a salinidade das rías.

Isto é especialmente notable despois das tempadas de incendios, onde as primeiras choivas, arrastran no seu proceso erosivo da capa superficial queimada diferentes cinzas xa sen materia orgánica, así como lodos e limos cuxo exceso prexudica ás rías.

Algo parecido ao que se viu na Ría de Vigo, ocorre coas zonas mariñas que están á beira dos desertos, xa que están influenciadas polos ventos dos desertos cargados de nutrientes, en especial o ferro, necesario para a cadea de transporte electrónico das plantas.

Por iso é polo que algunhas das zonas pesqueiras máis importantes do mundo estean preto de desertos (véxase Banco Canariosahariano) ou en zonas con influencia dos ventos cargados de partículas de ferro.

Por esta razón existen zonas HNLC nos océanos, que teñen unha gran cantidade de nutrientes pero unha baixa cantidade de clorofila, porque non hai ventos cargados de ferro, por iso é polo que desde hai un tempo existan proxectos para fertilizar os océanos con partículas de ferro.

PD: Gustaríame que o post fóra bastante máis completo, pero ando metido en exames.

Máis información

Proyecto Iman

La ría de Vigo produce el doble de marisco tras un día de lluvia

Las lluvias torrenciales ponen en peligro el marisco de las Rías Baixas

El agua de la lluvia tiene efectos positivos sobre la productividad de la ría de Vigo

Iron fertilization

Fertilizing the Ocean with Iron

Controlar la lluvia para sanear las rías

Banco de Sardiñas no Aquarium da Coruña

without comments

O seguinte vídeo mostra o proceso seguido polos responsables do Aquarium da Coruña, para poder manter na Sala de Maremagnum, un banco de sardiñas, un peixe de complicada captura para que siga vivo e con condicións de vida determinadas como a súa elevada velocidade de movimentos e a posibilidade de estres.

El mayor problema es la alta estresabilidad de dicha especie, y un claro ejemplo es que un solo golpe en el tanque de estabulación provocaría la muerte instantánea de más de un 20 o 30% de los ejemplares. El estrés además tiene efectos inmunodepresores, de tal manera que los individuos son más propensos a infecciones secundarias y muerte.

No todas las especies marinas reaccionan de la misma manera al estrés. Las sardinas y otros animales pelágicos, como bocarte y caballa, son especialmente sensibles. Por ello y para minimizar el estrés del cardumen, el trabajo diario se multiplica; se alimenta de manera muy rigurosa incluyendo productos inmunoestimulantes, se controlan posibles caídas de oxígeno en el tanque (muy comunes en este tipo de cardúmenes) y se controla varias veces al día la paramétrica de calidad de agua. Además, otro factor limitante es el manejo de los individuos para lo que el personal del acuario está muy bien formado.

Acuario de Gijón


Written by ar

Outubro 7th, 2010 at 7:44 p.m.

Células nai embrionarias dende unha fecundación in vitro (vídeo)

without comments

Cómo é a obtención de células nai embrionarias dende unha fecundación in vitro? Grazas a este vídeo da Casa das Ciencias, podemos ver unha explicación do proceso

Written by ar

Outubro 3rd, 2010 at 4:28 p.m.

O futuro da biomedicina e os órganos artificiais

with 2 comments

Coa recente publicación de dous estudos en Nature Medicine, sobre a rexeneración de fígado e corazón, sen dúbida, está a lograrse un paso crucial para a biomedicina, xa que até entón diferentes problemas, impedían avanzar por este campo. Como o acadaron? Até onde podemos chegar?

Para empezar, debemos dicir que aínda que nos medios dígase que se fabricou un fígado de laboratorio, poderiamos dicir, que o que se fai é rexenerar un fígado danado, máis que crear, porque a estrutura é a mesma. Digamos que se rehabilitou o tecido, tal e como se fai nunha casa.

A enxeñaría tisular, é unha disciplina que nos ofrece unhas posibilidades brutais, pero que se enfronta a problemas demasiado complicados e que até hai pouco, non se sabía nin como poder abordalos. Por unha banda, temos unha morte celular cando non un medio celular (perfusión de osíxeno, nutrientes, mantemento de pH, etc…) polo que non podemos crealo nun laboratorio así da nada e polo outro lado, temos a dificultade de crear un órgano de forma tridimensional xa que na actualidade as técnicas que se mostrou agora como novas, empréganse para estudos in vitro con cultivos tisulares, a partir de células primarias procedentes de fibroblastos..

Os fibroblastos son células moi estendidas polo organismo e cunha tremenda capacidade diferenciadora, ademais de ser capaces de xerar tecido conectivo e secretar coláxeno (o armazón que necesitamos). De feito, xogan un papel crave na cicatrización de feridas na pel.

O problema é que ás 100 xeracións, os fibroblastos, entran en “crises”, deixan de reproducirse e morre, ademais de que necesitaban crecer en placa; polo que non eran capaces de crecer en suspensión. Un problema moi grande, se queremos “crear” órganos.

Con todo, a pesar desta dificultade lógranse tipos celulares como de células óseas, tecido conectivo, muscular, epitelial e do sistema nervioso e lográbase obter unha cantidade que en número de células con cultivos de até 10 (elevado a 20) células, que equivalerían ao peso de 5 persoas.

Por estes motivos de mortalidade, para realizar os estudos, adóitanse transformalas con modificacións xenéticas ou con cultivos celulares, procedente de cultivos de células tumorais (a famosa liña celular HeLA), ambos os tipos de tecidos con capacidade inmortal, polo que podían estar a crecer sen problemas.

É obvio que ningunha das dúas últimas opcións serven xa polo crecemento sen límite e porque son técnicas que danarían ao organismo. Imposibles de facer en organismos vivos, salvo que creásemos organismos transxénicos; que é o que se fai para bastantes investigación, cos ratos knockout.

Como se fai?

O que lograron é un paso brutal, xa que a partir do armazón de células de coláxeno (os alicerces do edificio), cámbianse” as células do órgano con problemas, por células novas doutros pacientes (no noso caso son ratos, que son os organismos de estudo) ou por células nai propias para outros tecidos.

Con isto, podemos evitar o rexeitamento (organismos similares e con inmunoloxía similar e/ou mesmo organismo) e o mesmo tipo celular, evitando a morte ás 100 xeracións dos fibroblastos, aínda que se require unha matriz extraceluar e unha perfusión do órgano.

En realidade non é nada sinxelo o que lograron porque estamos a falar de órganos terriblemente complexos e con funcións demasiado complicadas como a que ocorre no fígado. Encargado de manter a glucemia, detoxificar o organismo de etanol e fármacos, produción secrecións biliares ou realizar o Ciclo da Urea e eliminar o Amonio.

Problemas e Futuro

Estamos moi verdes, aínda que que se poida rexenerar un organismo tan complexo como o fígado coas súas múltiples funcións e lograr que funcione até 8 horas in vivo e até 24 horas ex vivo, indica que se avanza polo bo camiño.

Como repetimos sempre neste blogue, que salga unha noticia de que lograron tal cousa, non significa que mañá xa se poida empregar. Seguramente até dentro 5-10 anos non se logre aplicalo a nivel de máis pacientes e noutros órganos.

De momento, en 2006 o experto en enxeñaría tisular, Anthony Atala, director do Instituto de Medicamento Rexenerativa da Universidade Wake Forest, presentou unha vexiga artificial (un tecido “relativamente sinxelo” en comparación co fígado ou o corazón), e que se puxo en 7 humanos.

Utilizando tejido cultivado a partir de la células de los propios pacientes, médicos estadounidenses han transplantado exitosamente tejido de vejiga modificado en el laboratorio a pacientes de enfermedad de la vejiga.

Para evitar estas complicaciones posquirúrgicas, investigadores de la universidad Wake Forest han desarrollado una operación mediante el uso de tejido de vejiga cultivado a partir de las células del paciente mismo.

“Ahora es posible modificar en el laboratorio tejidos complejos a partir de las células del propio paciente, cultivarlos fuera del organismo y luego volverlos a implantar”, asegura el Dr. Anthony Atala, autor del estudio, profesor de medicina y director del Instituto de medicina regenerativa de la Facultad de Medicina de la Universidad Wake Forest de Winston-Salem, Carolina del Norte.

“Al hacer esto, se evita el uso del intestino”, explicó Atala. “Cuando se implanta tejido intestinal en la vejiga, continúa segregando cosas que pueden causar complicaciones”, agregó.

Midieta

De momento están a funcionar, pero até o ano que vén, non se saberán os resultados definitivos.

Sen dúbida, pode supor un salto de anos luz no campo da fisioloxía e dos transplantes, podendo “renovar” órganos con problemas, pero require moito moito traballo. De momento imos polo bo camiño.

Máis info

Anthony Atala y la medicina regenerativa de órganos

– Basak E Uygun, Alejandro Soto-Gutierrez, Hiroshi Yagi, Maria-Louisa Izamis, Maria A Guzzardi, Carley Shulman, Jack Milwid, Naoya Kobayashi, Arno Tilles, Francois Berthiaume, Martin Hertl, Yaakov Nahmias, Martin L Yarmush & Korkut Uygun. Organ reengineering through development of a transplantable recellularized liver graft usingdecellularized liver matrix. Nature Medicine. Published online: 13 June 2010 | doi:10.1038/nm.2170

– Harald C Ott, Thomas S Matthiesen, Saik-Kia Goh, Lauren D Black, Stefan M Kren, Theoden I Netoff & Doris A Taylor. Perfusion-decellularized matrix: using nature’s platform to engineer a bioartificial heart. Nature Medicine 14, 213 – 221 (2008). Published online: 13 January 2008 | doi:10.1038/nm1684

Logran pionero trasplante de vejiga

Los transplantes de vejiga con tejido modificado en el laboratorio son todo un éxito

Científicos realizan trasplante con hígado creado en laboratorio

HeLa: Las primeras células humanas inmortales

Hígado y corazón artificiales (Ciencia al Cubo)
<object classid="clsid:D27CDB6E-

Written by ar

Xuño 21st, 2010 at 10:34 p.m.

Rebrote da “Gripe de Hong Kong” (H3N2)

without comments

Detectouse en Nicaragua, o rebrote da variante do virus da Gripe, coñecida como “Gripe de Hong Kong”, xa que foi nesa cidade asiática, onde comezou a terceira pandemia de gripe do século XX (1968-1969), por unha variación na hemaglutinina do Virus Influenza A, xerándose un novo subtipo (H3N2). No seu momento, produciu entre 750.000 e 1 millón de mortes en todo o mundo.

O Virus H3N2 é produto dunha recombinación de xenes da gripe humana e da gripe avícola, xerando o subtipo H3N2 e que circula na actualidade, con períodos de rebrote cada 3-4 anos.

O último brote foi entre 2003 e 2004; aínda que menor que o brote de 1997 en Rusia, con gran afección ás persoas que viven en lugares con gran densidade (véxase Hong Kong, cidade que dá nome ao Virus que tiña unha densidade dunhas 500 persoas por acre), maiores de 65 anos e/ou asociadas a malas condicións hixiénicas.

O perigo, está en que este subtipo non aparecía en Nicaragua desde 1977 e coincide coa tempada de choivas, co que boa parte dos hospitais están ateigados con pacientes con patoloxías respiratorias, o que podería aumentar a posible propagación do virus.

Desenvolveuse unha vacina, que axudou a parar e frear o avance do virus, aínda que se supón que se reapareceu, débase a unha mutación e que non sexa efectiva agora.

Segundo estudos da OMS realizados postbrote, non se produciron máis mortes, porque moitas dos posibles infectados, non o fixeron, grazas a que foran vacinados en 1957 contra o virus da Gripe Asiática (H2N2)

Máis información

Nicaragua confirma reaparición de viejo y peligroso virus de influenza H3N2

Influenzavirus A

Influenza A virus subtype H3N2

La gripe en el último siglo

History of pandemics

The last flu pandemic was in 1968 when “Hong Kong” flu killed about a million people globally

Pandemic Might Be as Severe as 1968 Hong Kong Flu

Swine flu: last flu pandemic claimed the lives of one million people

Written by ar

Xuño 19th, 2010 at 10:02 p.m.

Vacinas: Produción e novos avances

without comments

Coa pandemia do Virus H1N1, algúns dixeron que era unha conspiración porque se logrou atopar unha posible vacina dunha forma rápida, en comparación cos tempos habituais, pero ¿como se produce unha vacina? ¿Como se logrou unha vacina tan rápido? Hoxe en día, os mecanismos de produción de vacinas, variaron considerablemente grazas a novas técnicas. En menos de 6 meses pódese lograr unha vacina óptima.

vacunas

Fotografía en Flickr de olgsextrecuencas

O proceso habitual de elaboración dunha vacina iníciase co illamento do patóxeno de interese (como o virus da gripe por exemplo). Posteriormente é necesario un crecemento en cultivos de laboratorio [en ovos de galiña, cultivos de células renais ou pulmonares de primates ou en células diploides humanas].

Con todo, a produción de vacinas en ovos de galiña, que era e aínda segue sendo o normal, aos poucos, está a ser desprazado polo desenvolvemento de cultivos celulares, que son máis económicas e rápidas, en caso dunha pandemia, como ocorreu co virus H1N1.

Nos últimos anos, diferentes institucións sanitarias do goberno de Estados Unidos, traballan no estudo de novas técnicas e de mellora dos cultivos celulares, aplicados ao estudo de virus, para poder obter vacinas mediante cultivos celulares, dunha forma moito máis sinxela e económica.

En lugar de huevos, la producción de vacunas a base de células utiliza líneas de células desarrolladas en laboratorios que son capaces de albergar un virus en desarrollo. El virus se inyecta en las células en donde se multiplica. Luego, se extraen las paredes exteriores de las células, se recogen, se purifican y se desactivan. Se puede producir una vacuna en cuestión de semanas. La vacuna contra la polio se produce actualmente usando el método a base de células.

Si bien ambos métodos pueden crear una vacuna igualmente efectiva, la producción a base de huevos está limitada físicamente a la disponibilidad de huevos especializados y, por sí sola, es posible que no pueda cubrir las rápidas demandas que tendría una pandemia de influenza a nivel mundial. Las vacunas a base de células ofrecen el potencial de aumentar rápidamente la capacidad de producción y salvar vidas:

– Para poder producir 300 millones de dosis de vacunas, la producción a base de huevos demandaría unos 900 millones de huevos. Ante la eventualidad de una pandemia de gripe aviaria, el número de aves podría reducirse comprometiendo la capacidad en la producción de las vacunas.

– Aunque los huevos son perecederos, las líneas de células se pueden conservar con seguridad y de forma indefinida, aumentando la capacidad para producir vacunas en poco tiempo si llegara a ocurrir una influenza pandémica.

– Las personas alérgicas a los huevos no pueden recibir vacunas producidas con los huevos de gallina pero se las puede inmunizar con la vacuna a base de células.

PandemicFlu

Segundo o investigador do Instituto Nacional de Investigación e Tecnoloxía Agraria e Alimentaria Gustavo del Real, o principal o problema para o traballo con cultivos celulares “é que non hai instalacións adecuadas para a fabricación de posibles vacinas con este sistema”, ademais de que “as mesmas terían que acoller a fabricación de dita vacina de forma masiva”.

Posteriormente é necesario un proceso de purificación, inactivación ou morte do virus, estudos de toxicidade e eficacia, cunha comercialización posterior, cuxo proceso en total, tárdase uns 6-7 meses.

Co Virus H1N1 acadouse obter a primeira vacina contra a gripe desenvolvida con cultivos celulares, grazas ao laboratorio Novartis. O cultivo sobre cultivos celulares, aforrou entre 1 e 2 meses de traballo, o que provocou a obtención dunha vacina en menor tempo.

Por certo, unha vacina que nos ensaios clínicos realizados en xullo de 2009, logrouse que de 100 persoas coa vacina, 80 mostraron unha resposta inmune sólida grazas á vacina co adxuvante MF59® contra o Virus H1N1. E o mellor de todo é só se necesitou dunha única dose para a inmunización.

De aí, que Novartis anunciase a produción da vacina, mentres os magufos, insistían en que o Virus H1N1 era unha fraude. Maldito descoñecemento científico.

A produción adoita ser unha actividade de alto risco e cun custo moi elevado para as empresas que o realizan, o que provoca que sexan poucas as institucións pública e empresas privadas, con fondos suficientes para as investigacións necesarias.

Debido á súa natureza como produtos biolóxicos, xeralmente hai problemas na súa produción, polo que adoita existir practicamente un ou dous produtores a nivel mundial, para a vacina de interese.

Noutras ocasións, o patóxena muta, polo que a vacina que se estaba producindo non servirá para nada, como ocorre coa vacina da gripe, que cada ano muta e a vacina é diferente ano a ano.

¿Que pasos seguíronse coa vacina do Virus H1N1?

A vacina da pandemia provocada polo Virus H1N1, logrouse producila nun tempo relativamente curto, xa que só foi necesario unas pouca cepa, que diferían con respecto á cepa normal da gripe estacional e deu o sinal de alarma. Grazas a iso, logrouse axilizar a produción.

Actividades en los centros colaboradores de la OMS

1. La identificación de un virus nuevo. Laboratorios de todo el mundo que forman parte de una red de vigilancia recogen sistemáticamente muestras de los virus de la gripe circulantes y las envían para su análisis a los Centros Colaboradores de la OMS para Referencia e Investigaciones sobre la Gripe. La primera etapa de la producción de una vacuna antipandémica empieza cuando uno de estos centros detecta una nueva cepa del virus que difiere considerablemente de las cepas circulantes y notifica de ello a la OMS.

El virus vacunal se cultiva en huevos porque se multiplica bien en ellos y porque los huevos se consiguen con facilidad.

2. Obtención de la cepa vacunal (el llamado virus vacunal). Primero que todo, el virus debe adaptarse para poder usarlo en la fabricación de una vacuna. Con el fin de que el virus se vuelva menos peligroso y aumente su capacidad de multiplicarse en huevos de gallina (el método de producción que emplean casi todos los fabricantes), se lo mezcla con una cepa estandarizada de virus de laboratorio y se dejan multiplicarse juntos. Transcurrido cierto tiempo, se forma un híbrido que por dentro contiene los componentes de la cepa de laboratorio y por fuera los de la cepa pandémica. Se necesitan unas tres semanas para obtener el virus híbrido.

3. Verificación de la cepa vacunal. El virus híbrido así obtenido tiene que someterse a prueba para comprobar que en verdad produce las proteínas exteriores de la cepa pandémica, que es inocuo y que se multiplica en huevos de gallina. Terminada esta etapa, que tarda más o menos otras tres semanas, la cepa vacunal se distribuye a los fabricantes.

4. Preparación de los reactivos para someter a prueba la vacuna (reactivos de referencia). Simultáneamente, los centros colaboradores de la OMS preparan sustancias estandarizadas (llamadas reactivos) que se facilitan a todos los fabricantes para que estos cuantifiquen el rendimiento vírico que están obteniendo y envasen las dosis correctas de la vacuna. Esta etapa tarda al menos tres meses y a menudo representa un cuello de botella para los fabricantes.

Actividades en las fábricas productoras de vacunas

1. Optimización de las condiciones de multiplicación del virus. El virus vacunal híbrido que se recibe de la OMS se somete en la fábrica a distintas pruebas para determinar las mejores condiciones que permitan su multiplicación en huevos. Esta etapa tarda aproximadamente tres semanas.

2. Fabricación de la vacuna a granel. Casi todas las vacunas antigripales se producen en huevos de gallina que tienen entre 9 y 12 días de fecundados. El virus vacunal se inyecta en millares de huevos, que luego se incuban durante dos o tres días para favorecer la multiplicación vírica. En ese punto, se extrae la clara de huevo, que contiene muchos millones de virus vacunales, y estos se separan luego de aquella. El virus parcialmente puro se destruye con sustancias químicas. Acto continuo, las proteínas del virus se purifican y se obtienen cientos de millares de litros de proteína vírica purificada que constituye el antígeno, es decir, el ingrediente activo de la vacuna. Se necesitan unas dos semanas para producir cada lote de antígeno, y cada pocos días se puede empezar la producción de otro lote. El tamaño del lote depende de la cantidad de huevos que se puedan obtener, inocular e incubar. Otro factor es el rendimiento por huevo. Se producen tantos lotes como sea necesario para obtener la cantidad necesaria de vacunas.

3. Control de la calidad. Esta etapa solo puede empezar cuando los laboratorios de la OMS proporcionan a los fabricantes los reactivos para las pruebas, según lo descrito anteriormente. Cada lote se somete a las pruebas y también se comprueba la esterilidad del antígeno a granel. Esta etapa tarda dos semanas.

4. Envasado y liberación de la vacuna. El lote de vacuna se diluye hasta alcanzar la concentración deseada de antígeno y el producto resultante se envasa en frascos o jeringas que son debidamente etiquetados. A continuación se realizan las siguientes pruebas:

* de esterilidad
* de confirmación de la concentración de proteínas
* de bioseguridad mediante pruebas en animales.

5. Estudios clínicos. En determinados países, cada nueva vacuna antigripal debe someterse a prueba en algunas personas para demostrar que funciona según lo previsto. Para ello hacen falta cuatro semanas como mínimo. En otros países esto puede ser innecesario porque se han efectuado muchos ensayos clínicos con las vacunas anuales similares y se da por sentado que la nueva vacuna antipandémica funcionará de manera parecida.

OMS

O futuro das novas vacinas: a vacina total.

Grazas ás novas técnicas en bioloxía molecular, están a acadarse importantes avances tanto no proceso de investigación de virus como no de produción das vacinas. Con coñecer as secuencias de ADN que codifican as proteínas de interese do virus ou da bacteria, lógranse vacinas recombinantes, producidas por péptidos modificados do ADN do patóxeno, para acadar unha inactivación do patóxeno dentro do organismo.

A introdución de proteínas do patóxeno producidas polo propio individuo, provocarán a activación do sistema inmune, activando o “efecto memoria” e a produción de novos anticorpos.

Desta forma, se logramos coñecer as secuencias de ADN do patóxeno de interese, podemos lograr vacinas multivalentes que nos sirvan para varios patóxenos emparentados e poder atacalos cunha mesma vacina. A vacina total.

É neste campo, cara a onde se está traballando na actualidade no mundo da inmunoloxía, ademais de lograr novas vacinas de mellor adquisición por parte do corpo humano, para evitar reaccións adversas e que sexan de mellor aplicación, como as relativas a vacinas inhaladas.

Un exemplo moi claro, témolo na loita contra a SIDA. Desde hai menos de 2 anos, están a lograrse importantes avances, grazas ao coñecemento das proteínas que forman a cápside do virión.

Até o momento, todos os procesos que se estaban levando para loitar contra a SIDA, fracasaban unha e outra vez ao descoñecer como estaban formado o virión, xa que o virus ten unha capacidade de mutación elevada, o que o fai moi variable. Con todo, coa codificación de determinadas proteínas, podemos lograr camiños seguros polos que avanzar.

Recientes investigaciones de un grupo investigadores de la Universidad de Harvard, ha logrado dar con 273 de las proteínas que “ayudan” al virus a propagarse por nuestro organismo. Es que el virus del SIDA, por sí solo, es incapaz de propagarse eficazmente. Para eso, necesita de las proteínas humanas. La lista descubierta es la más larga hasta el momento. En el pasado sólo se conocían 36 de esas proteínas.”Encontramos docenas y docenas de nuevas cosas que antes no estaban implicadas en la replicación del VIH”, señaló Stephen J. Elledge, uno de los investigadores de Harvard.

La técnica descubierta, permite eliminar, una por una, 21.000 de las proteínas en una línea celular humana. Infectando esas líneas celulares con el virus del SIDA los investigadores pudieron ver qué proteínas eran imprescindibles para el virus.

Neoteo

Hai que dicir que se saen estas noticias agora, débese aos avances e novas técnicas moleculares que se desenvolveron nestes últimos 5-6 anos.

A evolución en atopar novos mecanismos de ataque creceu exponencialmente nestes últimos anos, ademais do investimento de organismos públicos+farmacéuticas, xa que estas últimas son as únicas capaces de investir miles de millóns e que ao final, acábense tirando ao lixo.

Mesmo xa hai ensaios en proceso, como o desenvolvido polos hospitais públicos Gregorio Marañón, de Madrid, e o Clínic de Barcelona.

El modelo propuesto, basado en vectores del virus vacunal modificados genéticamente, ha sido probado en macacos y en un ensayo clínico de fase I en humanos. Asimismo, los autores han probado la viabilidad de su administración por vía respiratoria, con aerosoles, lo que facilitaría su uso en programas de vacunación en países en vías de desarrollo.

Como explica el investigador participante Mariano Esteban, del Centro Nacional de Biotecnología (del CSIC), en Madrid, el modelo utiliza antígenos modificados de VIH para fomentar la activación en el organismo de una respuesta celular y humoral contra el virus del SIDA. La clave del modelo son los vectores que emplea, los canales utilizados para introducir los antígenos en el organismo.

Esteban detalla el método empleado: “Utilizamos como vectores dos versiones modificadas del virus vacunal, usado como vacuna en la erradicación de la viruela. Se trata de los poxvirus MVA y NYVAC, que expresan cuatro antígenos modificados del VIH y que fueron administrados junto con ADN que expresa los mismos antígenos”. La descripción de estos vectores fue publicada en 2007 en la revista Vaccine, por el grupo de Esteban.

El primer ensayo del modelo fue probado en macacos y empleó antígenos de VIH y de SIV, el virus de inmunodeficiencia en simios del que deriva el VIH.

Según el investigador del CSIC, el experimento indicó, en un primer momento, que los vectores inducían una fuerte respuesta celular y activaban los linfocitos CD4+ y CD8+, claves en la defensa del organismo frente a patógenos.

“Esta respuesta del organismo de los macacos, enfrentada al SIV híbrido entre VIH y SIV, daba como resultado una alta protección frente a la
enfermedad”, añade Esteban.

Para desarrollar esta primera prueba en monos, los autores administraron primero dos dosis de ADN (semanas 0 y 4) por vía intramuscular. En las semanas 20 y 24 del experimento, inocularon en los animales los vectores de poxvirus por la misma vía.

El segundo experimento de este proyecto, que empleó las mismas dosis de vacunación que en los macacos, consistió en un ensayo clínico de fase 1 con 40 voluntarios sanos, realizado para demostrar la seguridad de los vectores vacunales y orientar la pauta de administración más adecuada para estudios posteriores.

El investigador del CSIC concreta los resultados obtenidos: “La administración de los vectores demostró una alta inmunogenicidad. Un 90% de los vacunados daban respuestas inmunes de células CD4+ y CD8+ específicas frente a los antígenos del VIH. Esta respuesta inmunológica del organismo se mantuvo durante al menos 72 semanas”.

MDZOL

De todos os xeitos, como mínimo serán necesarios uns 10 anos ata que exista algo factible, debido aos prazos necesarios para probalos sobre animais de laboratorio e sobre pacientes, no caso de que se atopase…digamos mañá.

De todos os xeitos, vaise no bo camiño.

Versión en Castelán da nova

Se che gustou a noticia, pódela votar en Bitácoras.

Written by ar

Xuño 8th, 2010 at 2:07 p.m.

O cultivo do polbo en vídeo

without comments

O Instituto Español de Oceanografía (IEO) difundiu en Youtube o primeiro vídeo dos avances realizados nos últimos 15 anos por varios investigadores do centro costeiro de Vigo sobre a domesticación do polbo. Durante os últimos tres lustros, o IEO de Vigo investigou a viabilidade do cultivo comercial do polbo común Octopus vulgaris. Ao longo desa etapa desenvolvéronse, conxuntamente con confrarías e asociacións de mariñeiros, tecnoloxías que permitiron o establecemento de pequenas explotacións de engorde de polbo en gaiolas flotantes.

Vía  MadridMas e LVG

Vía MadridMas y LVG

Written by ar

Maio 1st, 2010 at 10:13 a.m.